Η Ευρώπη αλλάζει σελίδα στο μεταναστευτικό – ertnews.gr

Η νέα Ευρωπαϊκή Στρατηγική για το Άσυλο και τη Μετανάστευση, το Σύμφωνο που τίθεται σε εφαρμογή στις 12 Ιουνίου και ο υπό διαπραγμάτευση Κανονισμός Επιστροφών βρέθηκαν στο επίκεντρο εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το απόγευμα της Τρίτης 12 Απριλίου, με συνδιοργανωτές τους ευρωβουλευτές Φρέντυ Μπελέρη (ΕΛΚ) και Μιχάλη Χατζηπαντέλα (ΕΛΚ, Κύπρος). Βασικοί ομιλητές ήταν ο Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης Μάγκνους Μπρούνερ, ο Έλληνας υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, ο Κύπριος υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας Δρ. Νικόλας Ιωαννίδης και ο Γενικός Διευθυντής της ΑΜΚΕ ΣΥΝΥΠΑΡΞΙΣ Αρχιμανδρίτης Παντελεήμων Παπασυνεφάκης. 

Ανταπόκριση από Βρυξέλλες

Μπρούνερ: επιτυχημένο το νέο σύστημα εισόδου-εξόδου

Ο Επίτροπος Μάρκους Μπρούνερ παρουσίασε εικόνα που αντικατοπτρίζει ουσιαστική μεταστροφή στις μεταναστευτικές ροές, με μείωση 55% στις παράνομες εισόδους σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, μείωση 27% στους μεσογειακούς διαδρόμους και μείωση 67% στον διάδρομο Τουρκίας–Αιγαίου. Οι επιστροφές, παρά την απουσία ολοκληρωμένου κανονιστικού πλαισίου, έχουν ήδη αυξηθεί κατά 28%.

Ως success story παρουσίασε ο Επίτροπος το Σύστημα Εισόδου-Εξόδου (EES), καθώς στους πρώτους έξι μήνες λειτουργίας καταγράφηκαν 57 εκατομμύρια εγγραφές, εντοπίστηκαν 37.000 άτομα με πλαστά έγγραφα και 750 άτομα με διασυνδέσεις τρομοκρατικού χαρακτήρα. «Γνωρίζουμε ποιος έρχεται, ποιος φεύγει, ποιος πρέπει να φύγει», είπε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι «αυτό το σύστημα καθιστά την Ευρώπη πιο ασφαλή στο σύνολό της».

Η μεγάλη επόμενη πρόκληση, κατά τον Επίτροπο, είναι η διπλωματία μετανάστευσης με αξιοποίηση της μόχλευσης που διαθέτει η Ένωση στις εμπορικές σχέσεις, την αναπτυξιακή βοήθεια, τις βίζες και τη χρηματοδότηση προκειμένου να δεσμευτούν τρίτες χώρες σε αποτελεσματική συνεργασία. «Πρέπει να εξετάσουμε όλες τις επιλογές πριν οι άνθρωποι επιβιβαστούν για επικίνδυνα ταξίδια», επισήμανε. Για τον Κανονισμό Επιστροφών, ο κ. Μπρούνερ εξέφρασε ελπίδα για συμφωνία την επόμενη εβδομάδα στο Στρασβούργο, αναγνωρίζοντας τον εξαιρετικό ρόλο του Κύπριου υφυπουργού Νικόλα Ιωαννίδη στις διαπραγματεύσεις. Χαρακτηριστική ήταν και η αναφορά του στον παράγοντα Ιράν ως νέα μεταναστευτική δοκιμασία που η Ευρώπη καλείται να αντιμετωπίσει.

Πλεύρης: Υπό κράτηση όσοι δεν έχουν προσφυγικό προφίλ 

Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης επισήμανε το πρώτο τετράμηνο του 2025 οι ροές στα νησιά ξεπερνούσαν τις 8.000 αφίξεις, ενώ στο αντίστοιχο διάστημα του 2026 έχουν πέσει κάτω από τις 2.200. Πρόκειται για μείωση κοντά στο 73%, που επιτεύχθηκε «σε μία περίοδο γεωπολιτικών αναταραχών», όπως τόνισε ο υπουργός, διαψεύδοντας ενδεχόμενη επίκληση ευνοϊκών συγκυριών.

Κεντρικό στοιχείο της ελληνικής πολιτικής αποτελεί από τον Σεπτέμβριο 2025 το πιλοτικό σύστημα διοικητικής κράτησης για αιτούντες άσυλο χωρίς προσφυγικό προφίλ – κυρίως πολίτες Μπαγκλαντές, Αιγύπτου και Πακιστάν. Ήδη 3.500 άτομα τελούν υπό καθεστώς κράτησης. Και όπως τόνισε ο κ. Πλεύρης μετά από τέσσερις ως πέντε μήνες, οι κρατούμενοι «άρχισαν να χάνουν την ελπίδα» και να ζητούν οικειοθελή επιστροφή. «Γνωρίζουν πια ότι αυτό που τους έχουν πει ήταν ψέματα», είπε ο υπουργός, αναφερόμενος στα δίκτυα διακίνησης που υπόσχονταν ελεύθερη κυκλοφορία στην Ευρώπη.

Ο κ. Πλεύρης επέκρινε τμήμα της σοσιαλδημοκρατικής Ομάδας που δεν ψήφισε τον Κανονισμό ασφαλών τρίτων χωρών, ο οποίος θα επέτρεπε την ταχεία επιστροφή στις κύριες χώρες αφετηρίας των «οικονομικών» μεταναστών. «Δεν καταλαβαίνω πώς αυτοί που αντιλαμβάνονται ότι η ανεξέλεγκτη μετανάστευση είναι πρόβλημα δεν ψήφισαν αυτόν τον κανονισμό», είπε. Αναφερόμενος στη Λιβύη ανέφερε πως η Ελλάδα διατηρεί διαύλους και με την ανατολική πλευρά της χώρας, αν και η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ανησυχητική. Ως προτεραιότητα παρουσίασε επίσης τη δημιουργία κόμβων επιστροφής (return hubs) σε συνεργασία με άλλα κράτη μέλη της ΕΕ.

Ιωαννίδης: Κρίσιμη καμπή για Κυπριακή Προεδρία το νέο μεταναστευτικό

Ο Κύπριος υφυπουργός Μετανάστευσης Δρ. Νικόλας Ιωαννίδης έθεσε το μεταναστευτικό στη συνολική του ευρωπαϊκή διάσταση, υπογραμμίζοντας πως η έναρξη εφαρμογής του Συμφώνου στις 12 Ιουνίου συμπίπτει με την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, γεγονός που καθιστά την Κύπρο διπλά υπεύθυνη τόσο ως «χώρα πρώτης γραμμής» όσο και ως θεσμικός οδηγός. «Από τη θεωρία στην πράξη», χαρακτήρισε την επικείμενη μετάβαση.

Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκε το σύστημα επιστροφών, επισημαίνοντας ότι «τα ποσοστά επιστροφής στην Ευρώπη παραμένουν χαμηλά και υπονομεύουν την αξιοπιστία του συστήματος». Χαρακτήρισε τους κόμβους επιστροφής εργαλείο άξιο εξέτασης, με αυστηρή όμως δέσμευση σεβασμού του διεθνούς δικαίου. Όσον αφορά τη νόμιμη μετανάστευση, ο Ιωαννίδης περιέγραψε κυπριακές πρωτοβουλίες, συμπεριλαμβανομένης συνεργασίας με Ινδία και Αίγυπτο, για στοχευμένη αντιστοίχηση δεξιοτήτων με ανάγκες της αγοράς εργασίας, αλλά και εθνική στρατηγική ένταξης με μαθήματα ελληνικής γλώσσας και επαγγελματική κατάρτιση.

Σύντομες παρεμβάσεις

Ο Έλληνας πρέσβης στην ΕΕ Ιωάννης Βράιλας, μέσω βιντεομηνύματος, χαρακτήρισε το 2026 «καθοριστικό έτος για τη διαχείριση της μετανάστευσης», επικαλούμενος τη θέση της Ευρώπης ως «θύματος της δικής της επιτυχίας ελκυστικού προορισμού», και επέμεινε στη σημασία των νόμιμων διαδρόμων για τη διάλυση του επιχειρηματικού μοντέλου των διακινητών.

Η ευρωβουλευτής Ελίζα Βόζεμπεργκ (ΕΛΚ, Ελλάδα), πρώην συνεισηγήτρια στο πακέτο ασύλου, θύμισε τον «οδυνηρό» δρόμο από το 2015 έως σήμερα και υπογράμμισε πως η Τουρκία συνεργάζεται στη μείωση των ροών αλλά «όχι στην πάταξη των κυκλωμάτων». 

Ο ευρωβουλευτής Γιώργος Αυτιάς (ΕΛΚ, Ελλάδα) διατύπωσε τρία αιτήματα προς τον Επίτροπο Μπρούνερ: αύξηση κονδυλίων, ταχεία επιστροφή και έκτακτη οικονομική ενίσχυση στις περιφέρειες πρώτης υποδοχής. 

Ο ευρωβουλευτής Δημήτρης Τσιόδρας (ΕΛΚ, Ελλάδα) επέμεινε στο παράδοξο Ελλήνων σοσιαλιστών βουλευτών να ψηφίζουν κατά του πλαισίου ασφαλών τρίτων χωρών, ενώ ο Αρχιμανδρίτης Παντελεήμων Παπασυνεφάκης ζήτησε αναγνώριση της Εκκλησίας ως «αξιόπιστου εταίρου» εφαρμογής πολιτικών ένταξης.