Γιατί δεν καταλαβαίνουμε πια τι δουλειά κάνει ο κόσμος; – ertnews.gr

Οι κόρες μου με κατηγορούν συχνά ότι είμαι δραματική και υπερβολική.

«Αμάν, εσείς οι δημοσιογράφοι! Δεν μπορούμε να βγάλουμε άκρη με αυτά που λέτε», μου είπε η μικρή μια μέρα κατάμουτρα.

Προσβολή «κοντρ λα μούτρ», που έλεγε κι ένας παλιός μας αρχισυντάκτης.

Ε, λοιπόν, επιτρέψτε μου να διαφωνήσω. Γιατί, όσο υπερβολικοί κι εάν είμαστε εμείς οι δημοσιογράφοι, η εταιρική γλώσσα έχει αποδειχθεί πολύ πιο ευφάνταστη. Δεν νομίζω ότι θα μπορούσαμε να επινοήσουμε τους τίτλους που ακολουθούν.

-Τι δουλειά κάνεις, παιδί μου;

-Είμαι Τσέιντζ Κονσάλταντ (Change Consultant).

-Μμμ…

-Και εσύ;

Εγώ είμαι Κάστομερ Σαξές Μάνατζερ (Customer Success Manager).

Ομολογώ ότι δεν έχω καταλάβει τίποτα.

Κι όπως φαίνεται δεν είμαι η μόνη.

Εσείς;

Customer Success, Growth Hacker και άλλοι γρίφοι της εταιρικής γλώσσας

Κάποτε αρκούσε μία λέξη για να καταλάβουμε τι δουλειά κάνει κάποιος. Δάσκαλος. Γιατρός. Λογιστής. Ηλεκτρολόγος.

Σήμερα, όμως, αρκεί να ανοίξετε το LinkedIn ή να ρωτήσετε ένα νέο άνθρωπο με τι ασχολείται για να νιώσετε ότι χρειάζεστε μεταφραστή: Σκραμ Μάστερ (Scrum Master), Κάστομερ Σαξές Μάνατζερ (Customer Success Manager), Γκρόουθ Χάκερ (Growth Hacker). Είναι επαγγέλματα; Είναι τίτλοι; Και, τι ακριβώς κάνουν όλοι αυτοί οι άνθρωποι;

Έχουμε και συνέχεια της υπερβολής.

Η  γραμματέας υποδοχής αποκαλείται πλέον «Διευθύντρια Πρώτων Εντυπώσεων» (Director of First Impressions).

Ο τίτλος αυτός μπερδεύει ακόμη και την ίδια. Παρόλο που γνωρίζει ότι η δουλειά της είναι να υποδέχεται τους επισκέπτες, να απαντά στα τηλέφωνα και να κρεμά τα παλτά τους. Εμένα, πάντως, μου ακούγεται σαν υπεύθυνη υποδοχής.

 Το χειρότερο είναι ότι μπορεί να αποτρέψει κατάλληλους υποψηφίους από το να υποβάλουν αίτηση για τη θέση. Και βέβαια μπορεί να είναι ένα τέχνασμα της εργοδοσίας ώστε να πληρώνει λιγότερο τον εργαζόμενο, προσφέροντάς του ως αντάλλαγμα έναν εντυπωσιακό τίτλο.

Έπειτα υπάρχει ο τίτλος «Ειδικός Απόκτησης Ταλέντων» (Talent Acquisition Specialist). Πριν από μερικά χρόνια, οι άνθρωποι αυτοί ονομάζονταν απλώς υπάλληλοι προσωπικού. Στη συνέχεια έγιναν επαγγελματίες ανθρώπινου δυναμικού, μετά υπεύθυνοι προσλήψεων και σήμερα ολοένα και περισσότερο αποκαλούνται «Ειδικοί Απόκτησης Ταλέντων» ή με έναν από τους εκατοντάδες παρόμοιους τίτλους, που φτάνουν μέχρι και τον «Επικεφαλής Ταλέντων» (Chief Talent Officer).

Στα ξενοδοχεία υπάρχει επίσης ο αστείος τίτλος «Διευθυντής Ατμόσφαιρας» (Director of Vibe). Ο άνθρωπος που κατείχε τη θέση την περιέγραψε ως κάτι ανάμεσα σε υπεύθυνο κοινωνικών εκδηλώσεων, διοργανωτή πάρτι και ομαδάρχη κατασκήνωσης. Μάλιστα, σε σχετική αγγελία εργασίας αναφερόταν ότι στα καθήκοντά του περιλαμβάνονταν η οργάνωση εκδηλώσεων για τους εργαζομένους, η φροντίδα των κοινόχρηστων χώρων και δραστηριότητες ευεξίας, όπως γιόγκα και μασάζ. Σήμερα, οι τίτλοι «Υπεύθυνος Ατμόσφαιρας» (Vibe Manager) ή «Διευθυντής Ατμόσφαιρας» (Vibe Director) χρησιμοποιούνται ακόμη και από εταιρείες όπως η Χαρντ Ροκ Καφέ (Hard Rock Cafe), η Σέιλσφορς (Salesforce) και η Τζένεραλ Ελέκτρικ (GE).

Υπάρχει ακόμη ο «Ειδικός Επιτυχίας Πελατών» (Customer Success Specialist) ή, στην ακόμη πιο υπερβολική εκδοχή του, ο «Ειδικός Ευτυχίας Πελατών» (Customer Happiness Specialist). Πρόκειται για έναν ιδιαίτερα ασαφή τίτλο. Από τη μία μπορεί να αφορά στον υπάλληλο που κάθεται αλυσοδεμένος σε μια καρέκλα στο τηλεφωνικό κέντρο. Προσπαθεί να ηρεμήσει εξοργισμένους συνδρομητές, επειδή το διαδίκτυο, η τηλεόραση ή το τηλέφωνό τους έχουν σταματήσει να λειτουργούν. Από την άλλη, μπορεί να πρόκειται για έναν πωλητή πανάκριβων εταιρικών λογισμικών. Καθησυχάζει τους πελάτες και, στη συνέχεια, προσπαθεί να τους πείσει να αγοράσουν ακόμη περισσότερες υπηρεσίες.

Στη λίστα προστίθενται ο «Επικεφαλής Εμπλοκής» (Engagement Lead) και ο «Αρχιτέκτονας Λύσεων» (Solutions Architect). Παρότι οι τίτλοι ακούγονται εντυπωσιακοί, στην πράξη οι αρμοδιότητές τους συχνά αλληλεπικαλύπτονται ή διαφέρουν από εταιρεία σε εταιρεία.

Και ο «Χάκερ Ανάπτυξης» (Growth Hacker). Στην πραγματικότητα, είναι ένας άνθρωπος του μάρκετινγκ, συνήθως με βασικό στόχο να αυξήσει γρήγορα τα έσοδα μιας εταιρείας. Οι καινούριες επιχειρήσεις χρησιμοποιούν συχνά αυτόν τον τίτλο επειδή φοβούνται μήπως εξαντληθούν τα χρήματά τους πριν αρχίσουν να έχουν αρκετά κέρδη.

Και λίγη ακόμη υπερβολή

Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, προστίθενται και επίθετα στους ήδη υπερβολικούς τίτλους. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα εύρεσης εργασίας Ίντιντ (Indeed), οι πιο συνηθισμένες λέξεις είναι «Ιδιοφυΐα» (Genius), «Γκουρού» (Guru), «Ροκ Σταρ» (Rockstar), «Μάγος» (Wizard) και «Νίντζα» (Ninja).

Αυτές οι λέξεις μπορούν να συνοδεύσουν έναν συνηθισμένο επαγγελματικό τίτλο, όπως «Γκουρού του Μάρκετινγκ» (Marketing Guru). Εάν όμως συνδυαστούν με κάποιον από τους ήδη φουσκωμένους τίτλους, τότε το αποτέλεσμα είναι η μέγιστη υπερβολή και σύγχυση. Για παράδειγμα, «Ιδιοφυΐα των Πρώτων Εντυπώσεων» (First Impressions Genius), «Γκουρού Απόκτησης Ταλέντων» (Talent Acquisition Guru), «Ροκ Σταρ της Ατμόσφαιρας» (Vibe Rockstar), «Μάγος της Επιτυχίας Πελατών» (Customer Success Wizard) ή «Νίντζα των Λύσεων» (Solutions Ninja).

Το φαινόμενο δεν περιορίζεται πλέον στις νεοσύστατες επιχειρήσεις (startups). Πολλοί από αυτούς τους τίτλους εμφανίστηκαν αρχικά στον χώρο της τεχνολογίας, όπου οι νεοσύστατες επιχειρήσεις αναζητούσαν τρόπους να ξεχωρίσουν και να προσελκύσουν εργαζομένους. Σήμερα, όμως, έχουν περάσει και στις μεγάλες, καθιερωμένες εταιρείες.

Ίσως βέβαια οι  περίπλοκες και συχνά δυσνόητες ονομασίες εμφανίζονται επειδή ο κόσμος της εργασίας αλλάζει. Οι δουλειές δεν είναι πλέον ίδιες. Και όταν δημιουργούνται νέοι ρόλοι, είναι αναπόφευκτο να χρειάζονται και νέοι τίτλοι. Πώς θα ονόμαζε, για παράδειγμα, μια εταιρεία τον άνθρωπο που παρακολουθεί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να βλέπει τι λένε οι χρήστες γι’ αυτήν; Πριν από λίγα χρόνια μια τέτοια δουλειά δεν υπήρχε.

Όταν ούτε οι ίδιοι ξέρουν ποιος είναι υπεύθυνος

Όπως επισημαίνει η καθηγήτρια Λόρα Έμπσον (Laura Empson) στο βιβλίο της Leading Professionals: Power, Politics and Prima Donnas, υπάρχει πια μεγάλη απόσταση ανάμεσα στον τίτλο που έχει κάποιος και σε αυτό που πραγματικά κάνει.

Η ίδια παραθέτει έναν χαρακτηριστικό διάλογο με δυο ανώτερα στελέχη της ίδιας εταιρείας.

– Ποιος είναι υπεύθυνος εδώ;
– Ε, μάλλον εγώ… κατά κάποιον τρόπο… νομίζω… αλλά είναι δύσκολο να απαντήσω.

Στη συνέχεια ρωτά το άλλο στέλεχος.

– Ποιος είναι υπεύθυνος εδώ;
– Θέλετε ένα μόνο όνομα; Νομίζω ότι είμαστε και οι δύο. Σπάνια διαφωνούμε. Λειτουργούμε με τη διαίσθησή μας.

Ίσως αυτό να είναι και το παράδοξο της εποχής μας. Όσο πιο εντυπωσιακοί και φανταχτεροί γίνονται οι επαγγελματικοί τίτλοι, τόσο πιο θολό μπορεί να γίνεται το ποιος έχει τελικά την ευθύνη για τις αποφάσεις. Και όταν οι ρόλοι δεν είναι απολύτως σαφείς, η λογοδοσία κινδυνεύει να χαθεί μέσα σε ένα οργανωτικό «νέφος» αρμοδιοτήτων.

Και εάν όλα αυτά σας φαίνονται υπερβολικά, μπορείτε να απευθύνετε τα παράπονά σας στον… Επικεφαλής Διεπαφής Πελατών και Επιμελητή Περιεχομένου της Ζώνης Σχολίων της ΕΡΤ…

Με πληροφορίες από: Psychology Today,Harvard Business Review, The Guardian