Ο εκπρόσωπος Τύπου της Κομισιόν Μπαλάς Ουζβάρι ανακοίνωσε την εκταμίευση νέας δόσης 3,3 δισεκατομμυρίων ευρώ για αμυντικό εξοπλισμό προς την Ουκρανία, στο πλαίσιο του δανείου 90 δισεκατομμυρίων ευρώ που έχει εγκρίνει η ΕΕ.
Η δόση αφορά κυρίως προμήθεια drones και πυραύλων και ανεβάζει τις συνολικές εκταμιεύσεις της Κομισιόν προς την Ουκρανία μέσα στο 2026, αθροίζοντας αμυντική και δημοσιονομική στήριξη, σε σχεδόν 15 δισεκατομμύρια ευρώ. Από το 2022, η Ένωση και τα κράτη μέλη της έχουν παράσχει συνολικά 224,5 δισεκατομμύρια ευρώ στήριξης προς το Κίεβο.
…ανταπόκριση από τις Βρυξέλλες: Γιώργος Συριόπουλος…
Ο εκπρόσωπος Τύπου εξήγησε πως η Κομισιόν ξεχωρίζει δύο διαφορετικά στάδια στη διαδικασία στήριξης της Ουκρανίας, αφενός την έγκριση των παραγωγικών εργαλείων και αφετέρου την πραγματική εκταμίευση των κονδυλίων, με την προτεραιότητα μέχρι σήμερα να έχει δοθεί στο πρώτο στάδιο και τη βαρύτητα να μετατοπίζεται πλέον σταδιακά στο δεύτερο.
Στόχος για εφέτος παραμένουν τα € 28,3 δισεκατομμύρια στον αμυντικό τομέα, από τα οποία έχουν ήδη διατεθεί € 11,7 δισεκατομμύρια. Η σχετική έγκριση για συστήματα Patriot δόθηκε την προηγούμενη εβδομάδα, ωστόσο η Κομισιόν δεν έχει λάβει ακόμη τα αντίστοιχα συμβόλαια, γεγονός που σημαίνει πως η εκταμίευση για αυτά τα συστήματα θα αργήσει.
Αλλά, η σημερινή ενημέρωση Τύπου της Κομισιόν έφερε στο προσκήνιο ένα ζήτημα που θα απασχολήσει τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες πολύ πέρα από τη σημερινή ανακοίνωση.
Μόνον η ΕΕ συνεισφέρει προσώρας
Διαπιστώνεται δυστοκία ως προς την συμπεφωνημένη οικονομική συμμετοχή τρίτων χωρών. Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει ήδη ενταχθεί στο δάνειο των € 135 δισεκατομμυρίων, ενώ ο Καναδάς βρίσκεται σε τεχνικές συνομιλίες με την Κομισιόν προκειμένου να κάνει το ίδιο, υπό τρεις προϋποθέσεις που έθεσε ο ίδιος ο Ουζβάρι, να είναι δηλαδή ουσιαστικός στρατιωτικός και οικονομικός υποστηρικτής της Ουκρανίας, να διαθέτει συμφωνία άμυνας με την Ένωση όπως το πρόγραμμα SAFE, και να συμφωνήσει στη συνεισφορά του στο κόστος δανεισμού.
Ο ίδιος εκπρόσωπος στάθηκε ωστόσο σε ένα κρίσιμο σημείο, το οποίο επιβεβαίωσε και δημοσίευμα του Kyiv Independent την ίδια ημέρα, ότι ακόμη και αν ο Καναδάς ενταχθεί στο δάνειο αυτό, αυτό δεν σημαίνει πρόσθετη χρηματοδότηση για την Ουκρανία, καθώς το δάνειο δεν αυξάνεται, απλώς επιτρέπει στην καναδική αμυντική βιομηχανία να συμμετάσχει σε προμήθειες χωρίς παρέκκλιση.
Γι’ αυτό, όπως ξεκαθάρισε, η Κομισιόν συνεχίζει να πιέζει Λονδίνο και Οτάβα να προχωρήσουν σε ξεχωριστή, διμερή οικονομική στήριξη προς το Κίεβο, κατά το πρότυπο της Νορβηγίας, η οποία έχει ήδη δεσμευτεί για περίπου 9 δισεκατομμύρια δολάρια για το 2027.
Νέος οικονομικός (και διπλωματικός) πονοκέφαλος
Εδώ ακριβώς εντοπίζεται ο πυρήνας του προβληματισμού που διατυπώνουν διπλωματικές πηγές στις Βρυξέλλες. Σύμφωνα με πληροφορίες μας, υπάρχει έντονη ανησυχία για δημοσιονομικό έλλειμμα ύψους περίπου € 27 δισεκατομμυρίων στον ουκρανικό προϋπολογισμό, καθώς και για την απουσία ουσιαστικών συνεισφορών από τρίτες χώρες, με τη Βρετανία, τον Καναδά, τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία να αναφέρονται ως οι πλευρές από τις οποίες αναμένεται μεγαλύτερη δέσμευση.
Το ποσό αυτό δεν είναι τυχαίο. Ο ίδιος ο πρόεδρος Ζελένσκι έχει προσδιορίσει έλλειμμα € 27 δισεκατομμυρίων δολαρίων στον προϋπολογισμό του 2026, με το Κίεβο να έχει ήδη απευθυνθεί σε Λονδίνο, Οτάβα και Τόκιο για βοήθεια κάλυψής του. Πρόκειται μάλιστα για το δεύτερο τέτοιο αίτημα μέσα στο έτος, καθώς τον Αύγουστο είχε ήδη τεθεί ζήτημα ξεχωριστού ελλείμματος ύψους € 23 δισεκατομμυρίων ευρώ στο Υπουργείο Άμυνας, με το Κίεβο να ζητά τότε από την Κομισιόν να προκαταβάλει τμήμα της δόσης του 2027.
Η Κομισιόν, σύμφωνα με το Euronews, δέχθηκε να επιταχύνει εκταμιεύσεις εντός του ανώτατου ορίου των 45 δισεκατομμυρίων για το 2026, χωρίς όμως να ανατρέψει τη λογική της ισόποσης κατανομής ανάμεσα σε 2026 και 2027, μια ισορροπία που τα επαναλαμβανόμενα ελλείμματα δείχνουν πλέον να δοκιμάζεται.
Το ερώτημα της διαφάνειας και του ελέγχου των κονδυλίων, που επίσης τέθηκε, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, δεν είναι αφηρημένο. Συνδέεται ευθέως με το σκάνδαλο διαφθοράς στον ουκρανικό ενεργειακό τομέα που αποκαλύφθηκε από την επιχείρηση των ουκρανικών αρχών «Μίδας», με το Εθνικό Γραφείο κατά της Διαφθοράς της Ουκρανίας και την ειδική εισαγγελία να κατηγορούν πρώην στενούς συνεργάτες του προέδρου Ζελένσκι, ανάμεσά τους τον πρώην επικεφαλής του προεδρικού γραφείου, για ξέπλυμα χρήματος και εκβιασμό εργολάβων της κρατικής εταιρείας ενέργειας EnergoAtom.
Η υπόθεση οδήγησε σε παραιτήσεις των υπουργών Δικαιοσύνης και Ενέργειας, ενώ ο επικεφαλής του γραφείου κατά της διαφθοράς έχει δημόσια αναφέρει πιέσεις σε υψηλό επίπεδο για την υπόθεση.
Ο αγώνας κατά της ουκρανικής διαφθοράς συνεχίζεται
Η Κομισιόν, μέσω άλλου εκπροσώπου της, έχει επανειλημμένα δηλώσει πλήρη στήριξη στα ανεξάρτητα ουκρανικά όργανα ελέγχου της διαφθοράς, τα οποία χαρακτηρίζει προϋπόθεση για την ενταξιακή πορεία της χώρας στην ΕΕ, ενώ το Συμβούλιο έχει ήδη εγκρίνει πρόσθετη ενίσχυση € 8,3 δισεκατομμυρίων στο πλαίσιο του Μηχανισμού για την Ουκρανία, συνοδευόμενη ωστόσο από αυστηρότερους όρους μεταρρυθμίσεων και πληρωμών.
Η συγκυρία αυτή δεν αφορά μόνο το τρέχον έτος. Η Κομισιόν έχει ήδη εντάξει στην πρότασή της για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της περιόδου 2028-2034 ένα ειδικό «Αποθεματικό Ουκρανίας», που σύμφωνα με το τελευταίο νομοθετικό κείμενο ανέρχεται έως € 88,9 δισεκατομμύρια σε τιμές 2025, με ετήσιο ανώτατο όριο € 13,5 δισεκατομμυρίων, ενταγμένο στον ευρύτερο πυλώνα «Global Europe» των € 200 δισεκατομμυρίων.
Το αποθεματικό αυτό συνοδεύεται από ρήτρες αιρεσιμότητας που συνδέουν την εκταμίευση με την τήρηση κράτους δικαίου, την καταπολέμηση της διαφθοράς και τη διαφανή χρήση των πόρων, δηλαδή ακριβώς τα σημεία που αμφισβητεί η πρόσφατη υπόθεση «Μίδας».
Έξι κράτη μέλη έχουν ζητήσει από τον Μάιο εγγράφως αυστηρότερους μηχανισμούς αιρεσιμότητας σε ολόκληρο τον νέο προϋπολογισμό, μεταξύ άλλων και μέσω αντιστροφής της ψηφοφορίας στο Συμβούλιο ώστε η αναστολή κονδυλίων να μπορεί να αποτρέπεται μόνο με ειδική πλειοψηφία, ένδειξη ότι η καχυποψία για τη διαχείριση των πόρων δεν αφορά αποκλειστικά την Ουκρανία αλλά και τον γενικότερο τρόπο λειτουργίας του προϋπολογισμού.
Μια πρωτόγνωρη σύμπτωση πιέσεων
Τα κράτη μέλη της ΕΕ καλούνται να καταρτίσουν εθνικούς προϋπολογισμούς για το 2027 μέσα σε συνθήκες λιτότητας, την ίδια στιγμή που διαπραγματεύονται ένα επταετές δημοσιονομικό πλαίσιο στο οποίο η μακροχρόνια δέσμευση υπέρ της Ουκρανίας φτάνει τα περίπου € 100 δισεκατομμύρια, ενώ παράλληλα καλούνται να εμπιστευτούν τη λογοδοσία μιας διοίκησης που βρίσκεται στο επίκεντρο του μεγαλύτερου σκανδάλου διαφθοράς από την έναρξη του πολέμου.
Η Κομισιόν επιχειρεί να κρατήσει μια ιδιαίτερα λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην ανάγκη να μη διαρραγεί η ενότητα στήριξης προς την Ουκρανία και στην αναγκαιότητα να πειστούν οι πιο επιφυλακτικές πρωτεύουσες ότι κάθε ευρώ που φεύγει από τα ταμεία τους ελέγχεται πραγματικά.
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος