Με την ευχή οι συζητήσεις που θα διεξαχθούν τις προσεχείς ημέρες να φωτίσουν τις επιμέρους πτυχές ενός κόσμου που αλλάζει ραγδαία, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κήρυξε την έναρξη των εργασιών του φετινού Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών.
Καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, ο κ. Τασούλας τόνισε, μεταξύ άλλων, πως είναι ξεκάθαρο ότι η Ευρώπη χρειάζεται την Αμερική όσο και η Αμερική χρειάζεται την Ευρώπη, καθώς και ότι «τυχόν αποσύνδεση των δύο αυτών πόλων του δυτικού κόσμου υπό το βάρος συναλλακτικών προσεγγίσεων και εθνικιστικών και λαϊκιστικών ρευμάτων, θα έχει σοβαρότατες συνέπειες στην ασφάλεια και στην ευημερία όλων μας και στην Ευρώπη και στην Αμερική».
Αφού παρατήρησε πως «οι εξελίξεις και η κρίση στη γεωπολιτική, στην οικονομία, στην ενέργεια, στην τεχνολογία, στο κλίμα δεν εξελίσσονται πλέον γραμμικά, αλλά αλληλεπιδρούν δυναμικά, επιταχύνοντας και συχνά ανατρέποντας παγιωμένες αντιλήψεις και βεβαιότητες», ο κ. Τασούλας απευθύνθηκε προς τον Πρόεδρο της Εσθονίας λέγοντας πως μέσα σε αυτό διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον τίθενται κρίσιμα ερωτήματα: «Βρισκόμαστε άραγε στο τέλος της διεθνούς τάξης και της διεθνούς αρχιτεκτονικής ασφαλείας, όπως οικοδομήθηκε μετά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο και διαμορφώθηκε μετά τον Ψυχρό Πόλεμο; Και αν ναι, ποια είναι η μορφή της επόμενης μέρας; Τι σηματοδοτούν οι αλλαγές αυτές για την Ευρώπη και τη Δύση γενικότερα; Ποια η θέση της Ελλάδας σε αυτό το νέο τοπίο;».
«Παρατηρούμε την αναδιάταξη του καταμερισμού ισχύος. Την ανάδυση αναθεωρητικών τάσεων και την επανεμφάνιση ανταγωνιστικών θεωριών και πολιτικών ισχύος στρατιωτικής ισχύος που πιστεύαμε ότι ανήκαν στο παρελθόν. Το μονοπολικό διεθνές σύστημα της μεταψυχροπολεμικής περιόδου ευρίσκεται σε διαδικασία μετάβασης προς ένα πολυπολικό σύστημα ισορροπίας και ισχύος, όπου η Δύση αναζητά όχι μόνο ένα modus vivendi με αναθεωρητικές δυνάμεις, αλλά και ένα νέο καταμερισμό δικαιωμάτων και υποχρεώσεων μεταξύ των μελών της», τόνισε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και απευθυνόμενος αυτήν τη φορά, προν τον πρίγκιπα του Μονακό, επεσήμανε πως στο πλαίσιο αυτό, ο κίνδυνος κατακερματισμού της Δύσης πρέπει να αποφευχθεί με κάθε τρόπο.
«Η ενότητα, η αποφασιστικότητα και η προσήλωση στις φιλελεύθερες αξίες μας και τα ανθρώπινα δικαιώματα αποτελούν προϋποθέσεις sine qua non, για την υπεράσπιση των πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών κατακτήσεων μας από το τέλος του Β Παγκοσμίου Πολέμου έως σήμερα», είπε ο κ. Τασούλας και πρόσθεσε:
«Ας είμαστε λοιπόν ξεκάθαροι. Η Ευρώπη χρειάζεται την Αμερική όσο και η Αμερική χρειάζεται την Ευρώπη. Τυχόν αποσύνδεση των δύο αυτών πόλων του δυτικού κόσμου υπό το βάρος συναλλακτικών προσεγγίσεων και εθνικιστικών και λαϊκιστικών ρευμάτων, θα έχει σοβαρότατες συνέπειες στην ασφάλεια και στην ευημερία όλων μας και στην Ευρώπη και στην Αμερική».
Για την Ευρώπη η πρόκληση είναι διττή, συνέχισε ο κ. Τασούλας. «Αφενός να διασφαλίσει τη στρατηγική της αυτονομία, ενισχύοντας την οικονομική της ανταγωνιστικότητα, καθώς και τις αμυντικές της δυνατότητες και ισχύ, την ενεργειακή διασυνδεσιμότητα της και έναν καινοτόμο τεχνολογικό τομέα και αφετέρου να παραμείνει συνεπής στις συμμαχικές της υποχρεώσεις, αλλά και στις θεμελιώδεις αξίες που συγκροτούν την ταυτότητά της, όπως η δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου».
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας υπενθύμισε ότι οι ένοπλες συγκρούσεις, όπως αυτές στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή, δείχνουν «με δραματικό τρόπο πως η ειρήνη και η σταθερότητα κάθε άλλο παρά δεδομένες είναι», σημειώνοντας με νόημα ότι «οι ωμές παραβιάσεις θεμελιωδών αρχών της διεθνούς έννομης τάξης, ακόμη και από μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, μπορεί να μη μεταβάλλουν τυπικά τους κανόνες του διεθνούς δικαίου, καθιστώντας, λόγου χάριν, νόμιμη τη χρήση ή την απειλή χρήσης βίας ή τη βίαιη αλλαγή των συνόρων, αποδυναμώνουν όμως επικίνδυνα τα θεμέλια πάνω στα οποία στηρίζεται η διεθνής τάξη πραγμάτων που οικοδομήθηκε μετά τον καταστροφικότερο πόλεμο στην ιστορία της ανθρωπότητας».
Σε αυτό το σημείο, ο κ. Τασούλας υπογράμμισε ότι αυτή η τάση πρέπει να αντιστραφεί άμεσα και ότι γι’ αυτό «είναι απαραίτητη, μεταξύ άλλων, η μεταρρύθμιση – όχι κατάργηση – η μεταρρύθμιση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, προκειμένου όχι μόνο να αντανακλά τις διεθνείς ισορροπίες του εικοστού πρώτου αιώνα και όχι εκείνες του 1945, αλλά και να δύναται να ανταποκριθεί στην υψηλή αποστολή του, της διατήρησης της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας».
Αναφερόμενος στη Μέση Ανατολή, ο κ. Τασούλας τόνισε ότι η Ελλάδα στηρίζει τις προσπάθειες για ειρήνευση και ότι θεωρεί πως «η κατάπαυση του πυρός τόσο στο Ιράν όσο και στον Λίβανο αποτελούν ένα πρώτο βήμα προς την αποκλιμάκωση που δημιουργεί χώρο για τη διπλωματία και τις διαπραγματεύσεις».
Εξίσου σημαντική, πρόσθεσε, είναι και η ειρηνική επίλυση του παλαιστινιακού προβλήματος στη βάση των δύο κρατών, όπως ορίζουν οι σχετικές αποφάσεις του ΟΗΕ.
«Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα υποστηρίζει την εφαρμογή της δεύτερης φάσης του αμερικανικού συνολικού σχεδίου, Comprehensive Plan, για τον τερματισμό της σύγκρουσης στη Γάζα», συνέχισε ο κ. Τασούλας και κάνοντας ιδιαίτερη μνεία και στο Σουδάν, παρατήρησε πως «αν και λίγο πιο μακριά από τη γειτονιά μας», είναι εξίσου επιτακτική η ειρήνευση σε αυτήν τη χώρα, «όπου μαίνεται μια από τις μεγαλύτερες, κάπως αθέατη αλλά υπάρχουσα, ανθρωπιστική κρίση στον κόσμο».
Αναφερόμενος στο οικονομικό πεδίο, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας τόνισε ότι «ο προστατευτισμός και ο ακραίος ανταγωνισμός για εξασφάλιση κρίσιμων πρώτων υλών, ενεργειακών πηγών και νέων αγορών δεν μπορεί παρά να θέσει μακροπρόθεσμα σε κίνδυνο όχι μόνο την οικονομική σταθερότητα και την ευημερία όλων μας, αλλά την ίδια τη διεθνή ειρήνη και την ασφάλεια».
Ομοίως, συνέχισε ο κ. Τασούλας, «στο πεδίο της τεχνολογίας, η ραγδαία πρόοδος της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί νέες δυνατότητες αλλά και νέες προκλήσεις για την οικονομία και για τη δημοκρατική λειτουργία των σύγχρονων κοινωνιών», επισημαίνοντας ότι προκειμένου «ηψηφιακή μετάβαση να είναι ειρηνική, δημοκρατική και κοινωνικά δίκαιη, οφείλει να πραγματοποιηθεί με γνώμονα τον άνθρωπο και τις ανάγκες του, με σεβασμό στην εργασία και με μέριμνα για τους πιο αδύναμους».
Μιλώντας για την Ελλάδα, ο κ. Τασούλας είπε ότι«οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις και οι νέες διεθνείς συνθήκες που διαμορφώνονται καθημερινά αποκτούν ιδιαίτερη σημασία λόγω της γεωγραφικής και γεωπολιτικής της θέσης», και πρόσθεσε ότι «η χώρα μας, βρίσκεται σε μια περιοχή αυξημένης στρατηγικής σημασίας, όπου διασταυρώνονται ενεργειακές ροές, εμπορικές οδοί και ανταγωνιστικά στρατηγικά συμφέροντα».
Για την Ανατολική Μεσόγειο, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας υπογράμμισε ότι «οι ανησυχητικές διεθνείς και περιφερειακές εξελίξεις αναδεικνύουν την αδήριτη ανάγκη για σταθερότητα και συνεργασία, με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και μάλιστα στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας», τονίζοντας ότι «στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα παραμένει σταθερά προσηλωμένη στην ειρηνική επίλυση διαφορών με βάση το διεθνές δίκαιο και στην προώθηση σχέσεων καλής γειτονίας».
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι αυτό «προϋποθέτει την ισχυρή πολιτική βούληση όλων των ενδιαφερομένων πλευρών, της Τουρκίας περιλαμβανομένης, καθώς και εγκατάλειψη αναθεωρητικών και ηγεμονικών αφηγημάτων», ενώ αναφερόμενος στο Κυπριακό, υπενθύμισε ότι «εξακολουθεί να αποτελεί ένα μείζον διεθνές πρόβλημα παράνομης εισβολής και κατοχής. Η επίλυσή του δε, στη βάση των σχετικών αποφάσεων των Ηνωμένων Εθνών και του ευρωπαϊκού κεκτημένου, παραμένει στην κορυφή της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, ως προϋπόθεση για την πλήρη αποκατάσταση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή».
Επανέλαβε ότι η Ελλάδα «ενισχύει συστηματικά την αμυντική της θωράκιση, όχι ως επιλογή σύγκρουσης ή αντιπαράθεσης, αλλά ως προϋπόθεση ασφάλειας και αποτροπής σε ένα ασταθές και ενίοτε απειλητικό διεθνές περιβάλλον», κάνοντας λόγο για μια ενίσχυση που συνδυάζεται με την «ενεργό συμμετοχή της Ελλάδος σε διεθνή, περιφερειακά και διμερή σχήματα συνεργασίας που προάγουν την ειρήνη, την ασφάλεια και την ανάπτυξη» και δεν στρέφονται εναντίον κανενός, «όπως άλλωστε έδειξε η πρόσφατη πρωτοφανής κινητοποίηση ευρωπαϊκών αμυντικών μέσων με πρωτεργάτη τη χώρα μας για την προστασία της Κύπρου από τις συνέπειες του πολέμου στη Μέση Ανατολή».
Στον ενεργειακό τομέα, υποστήριξε ότι «η Ελλάδα αναδεικνύεται σε κόμβο διασύνδεσης και διαφοροποίησης πηγών και διαδρομών, συμβάλλοντας, κυρίως μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, στην ενεργειακή ασφάλεια της Νοτιο-ανατολικής Ευρώπης. Ο ρόλος και γεωπολιτική αξία της χώρας μας, αναδεικνύεται διαρκώς, λόγω και των εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή και αναγνωρίζεται από όλες τις ενδιαφερόμενες πλευρές».
Όπως είπε: «Σε αυτή την πραγματικότητα, η Ελλάδα δεν προσέρχεται ως χώρα αμήχανη ή φοβική απέναντι στο μέλλον. Προσέρχεται έχοντας κατακτήσει, ιδίως τα τελευταία χρόνια, νέο επίπεδο ισχύος στην οικονομία και στη συγκρότηση του κράτους, που της επιτρέπει να ανταποκρίνεται καλύτερα από ποτέ στις σύνθετες προκλήσεις της εποχής. Με σχέδιο, με δουλειά, με πίστη στις δυνατότητές της, η χώρα μας μπορεί να μετατρέψει τις δυσκολίες σε ευκαιρίες, ανοίγοντας νέους δρόμους σε όλα τα πεδία. Άλλωστε, η Ιστορία έχει δείξει ότι οι λαοί που προοδεύουν είναι εκείνοι που διαμορφώνουν το μέλλον τους με αυτοπεποίθηση, επιμονή και συλλογική προσπάθεια».
Σχολιάζοντας το κεντρικό θέμα του 11ου Φόρουμ των Δελφών, που φέτος αποτυπώνεται στη φράση, το «Σοκ του Νέου», ο κ. Τασούλας παρατήρησε ότι «δεν είναι απλώς μια γλαφυρή περιγραφή της πραγματικότητας. Είναι μια πρόσκληση για δράση. Μας καλεί να επανεξετάσουμε τις βεβαιότητές μας, να ενισχύσουμε τους θεσμούς μας και να επενδύσουμε στην πολυμέρεια και στη συνεργασία».
Στο πλαίσιο αυτό, εξήγησε, ότι «το ζητούμενο δεν είναι να εξαλείψουμε την αβεβαιότητα ή ενδεχομένως και τον φόβο μπροστά στις αλλαγές – κάτι τέτοιο θα ήταν, άλλωστε, ανέφικτο. Το ζητούμενο είναι να διαχειριστούμε τις αλλαγές αυτές με τρόπο που θα ενισχύει την ασφάλεια, τη σταθερότητα, την ανθεκτικότητα και την προοπτική μας για το μέλλον».
Καταλήγοντας τόνισε ότι «η εποχή μας απαιτεί νηφαλιότητα, διορατικότητα και προσήλωση σε σταθερές αρχές και αξίες που υπερβαίνουν τις εκάστοτε, δυσμενείς συγκυρίες. Απαιτεί διάλογο, συνεργασία, τόσο σε διεθνές όσο και σε περιφερειακό επίπεδο. Και απαιτεί, πάνω απ’ όλα, εμπιστοσύνη στην ικανότητά μας να διαμορφώσουμε ένα μέλλον πιο ασφαλές, πιο δίκαιο και πιο βιώσιμο».
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος